{"id":176610,"date":"2019-01-18T00:00:00","date_gmt":"2019-01-17T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/recente-informatie-januari-2019-tramadol-dexketoprofen-bictegravir-emtricitabine-tenofovir-alafenamide-dolutegravir-rilpivirine-aciclovir-voor-oftalmologisch-gebruik-codeinesiroop-zonder\/"},"modified":"2026-04-02T19:10:49","modified_gmt":"2026-04-02T17:10:49","slug":"recente-informatie-januari-2019-tramadol-dexketoprofen-bictegravir-emtricitabine-tenofovir-alafenamide-dolutegravir-rilpivirine-aciclovir-voor-oftalmologisch-gebruik-codeinesiroop-zonder","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/recente-informatie-januari-2019-tramadol-dexketoprofen-bictegravir-emtricitabine-tenofovir-alafenamide-dolutegravir-rilpivirine-aciclovir-voor-oftalmologisch-gebruik-codeinesiroop-zonder\/","title":{"rendered":"Recente informatie januari 2019: tramadol + dexketoprofen, bictegravir + emtricitabine + tenofovir alafenamide, dolutegravir + rilpivirine, aciclovir voor oftalmologisch gebruik, code\u00efnesiroop zonder suiker, daclatasvir, erythromycine granulaat (zakjes), glycine max, direct werkende hepatitis C-geneesmiddelen, denosumab"},"content":{"rendered":"<div class='summary'><span class='new-molecules-small'>\u00a0<\/span><span class='folia-samenvatting-vet'>Nieuwigheden in de eerste lijn<\/span><br \/> \u00a0 \u00a0 \u2022 <a href='#tra'>Tramadol + dexketoprofen<\/a><br \/> <span class='new-molecules-small'>\u00a0<\/span><span class='folia-samenvatting-vet'>Nieuwigheden in de specialistische geneeskunde<\/span><br \/> \u00a0 \u00a0 \u2022 <a href='#bic'>Bictegravir + emtricitabine + tenofovir alafenamide<\/a><br \/> \u00a0 \u00a0 \u2022 <a href='#dol'>Dolutegravir + rilpivirine<\/a><br \/> <span class='folia-samenvatting-tekst'><span class='removed-molecules-small'>\u00a0<\/span><span class='folia-samenvatting-vet'>Schrappingen<\/span><br \/> \u00a0 \u00a0 \u2022 <a href='#aci'>Aciclovir voor oftalmologisch gebruik<\/a><br \/> \u00a0 \u00a0 \u2022 <a href='#cod'>Code\u00efne siroop zonder suiker<\/a><br \/> \u00a0 \u00a0 \u2022 <a href='#dac'>Daclatasvir<\/a><br \/> \u00a0 \u00a0 \u2022 <a href='#ery'>Erythromycine granulaat (zakjes)<\/a><br \/> \u00a0 \u00a0 \u2022 <a href='#gly'>Glycine max<\/a><\/span><br \/> <span class='folia-samenvatting-tekst'><strong><span class='folia-samenvatting-tekst'>Andere wijzigingen<\/span><\/strong><br \/> \u00a0 \u00a0 \u2022 <a href='#den'>Denosumab<\/a><br \/> \u00a0 \u00a0 \u2022 <a href='#dir'>Direct werkende antivirale hepatitis C-geneesmiddelen<\/a> <\/span><\/div>\n<p class='section-summary'><span class='folia-samenvatting-tekst'>\u25bc: <\/span>geneesmiddelen onder aanvullende monitoring&#x002C; waarvoor het melden van ongewenste effecten aan het Belgisch Centrum voor Geneesmiddelenbewaking wordt aangemoedigd (o.a. geneesmiddelen met een nieuw actief bestanddeel&#x002C; biologische geneesmiddelen).<\/p>\n<h2><span class='new-molecules-small'>\u00a0<\/span><a class='section' id='new-molecules-small'><\/a>Nieuwigheden in de eerste lijn<\/h2>\n<h3><a data-type='molecule' id='tra' name='tra'><\/a>Tramadol + dexketoprofen (Skudexa\u00ae&#x002C; <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/9?frag=6718'>hoofdstuk\u00a0 8.3.2.<\/a>)<\/h3>\n<div class='summary'><b>Advies van het BCFI <\/b>Een dergelijke vaste associatie is af te raden. Men kan tramadol moeilijk titreren en de halfwaardetijd van de twee bestanddelen is sterk verschillend. Indien een NSAID aangewezen is&#x002C; is dexketoprofen geen eerste keuze.<\/div>\n<p>Een nieuwe associatie \u201ctramadol 75 mg + dexketoprofen 25 mg&#8217; is gecommercialiseerd.<\/p>\n<p><b>Indicaties in de SKP.<\/b> Symptomatische behandeling gedurende korte termijn van matige tot ernstige acute pijn bij volwassenen wanneer een combinatie van tramadol en dexketoprofen noodzakelijk wordt geacht.<\/p>\n<p><b>Doeltreffendheid.<\/b> Er zijn geen studies uitgevoerd in de ambulante praktijk. De associatie werd vergeleken met beide bestanddelen in monotherapie in twee klinische studies in de postoperatieve setting. Het effect op bepaalde eindpunten met betrekking tot pijn was gunstiger voor de associatie dan voor de twee bestanddelen in monotherapie&#x002C; maar de associatie gaf geen betere globale pati\u00ebnttevredenheid.<\/p>\n<div class='detailed-content'>De associatie tramadol + dexketoprofen werd ge\u00ebvalueerd in twee klinische studies bij 606 pati\u00ebnten na abdominale hysterectomie&#x002C; en bij 641 pati\u00ebnten na heupprothese. Het primaire eindpunt was de gewogen som van de verschilwaarden van de pijnintensteit over een interval van 8 uur (SPID<sub>8<\/sub>)&#x002C; gemeten met een visuele analoge schaal. Hoe hoger de score&#x002C; hoe hoger de pijnstilling. De associatie was doeltreffender dan dexketoprofen 25 mg of dan tramadol 100 mg (hogere dosis dan in de associatie): gemiddelde SPID<sub>8\u00a0<\/sub>242&#x002C; 185 en 157 (p < 0&#x002C;001). Daarentegen bleek de associatie niet doeltreffender voor wat betreft de algemene pati\u00ebnttevredenheid.<span class='folia-referentie-note'>1<\/span><\/div>\n<p>De associatie tramadol + dexketoprofen werd ook vergeleken met de vaste associatie tramadol + paracetamol&#x002C; met bewezen superioriteit wat betreft pijnverlichting&#x002C; maar met moeilijk te interpreteren resultaten door de afwezigheid van een gevalideerde drempelwaarde voor het gebruikte eindpunt.<\/p>\n<div class='detailed-content'>Deze associatie werd vergeleken met tramadol + paracetamol bij pati\u00ebnten na tandextractie (n=653)&#x002C; in een non-inferioriteitsstudie. Het primaire eindpunt was de pijnverlichting tijdens de 6 uur na toediening van het geneesmiddel (TOTPAR<sub>6<\/sub>)&#x002C; beoordeeld met behulp van de Verbal Rating Scale (VRS). Non-inferioriteit&#x002C; en nadien superioriteit&#x002C; van de associatie tramadol + dexketoprofen ten opzichte van tramadol + paracetamol werden aangetoond: 13 versus 9 punten&#x002C; verschil van 4 punten (95%-BI 2&#x002C;6-5&#x002C;2; p < 0&#x002C;0001).<span class='folia-referentie-note'>2<\/span><\/div>\n<p><b>Eliminatie.<\/b> De twee bestanddelen hebben een zeer verschillende halfwaardetijd: 1&#x002C;65 uur voor dexketoprofen&#x002C; 6 uur voor tramadol (langer bij ouderen).<\/p>\n<p> <strong>Veiligheid.<\/strong> In de drie klinische studies waren de meest frequente ongewenste effecten gastro-intestinale stoornissen&#x002C; slaperigheid en duizeligheid. De ongewenste effecten&#x002C; contra-indicaties&#x002C; voorzorgen en interacties zijn deze van de twee bestanddelen (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=6767'>hoofdstuk 9.1. NSAID\u2019s<\/a> en <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/9?frag=6544'>hoofdstuk 8.3. Opio\u00efden<\/a>). Bij ouderen is er een verhoging van het risico van gastro-intestinale bloedingen en van nier- en hartfalen door dexketoprofen&#x002C; en van obstipatie&#x002C; verwardheid en sedatie door tramadol. Bij gebruik van opio\u00efden kan afhankelijkheid optreden. Het is ook mogelijk dat de pati\u00ebnt zich niet bewust is van de samenstelling van deze vaste associatie&#x002C; en bijkomend nog een NSAID neemt.<span class='folia-referentie-note'>1-5<\/span><\/p>\n<p> <b>Prijs.<\/b> \u20ac 9&#x002C;76 voor 15 tabletten&#x002C; niet terugbetaald.<\/p>\n<h2><span class='new-molecules-small'>\u00a0<\/span><a class='section' id='new-molecules-small'><\/a>Nieuwigheden in de specialistische geneeskunde<\/h2>\n<h3><a data-type='molecule' id='bic' name='bic'><\/a>Vaste associatie bictegravir + emtricitabine + tenofovir alafenamide (Biktarvy\u00ae\u25bc <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=20321'>hoofdstuk 11.4.3.6.<\/a>)<\/h3>\n<div class='summary'><b>Advies van het BCFI \u00a0<\/b>De associatie bictegravir + emtricitabine + tenofovir alafenamide (Biktarvy\u00ae) is een therapeutische optie voor volwassenen met HIV-1-infectie die niet eerder een antiretrovirale behandeling kregen of die virologisch gecontroleerd zijn met een andere antiretrovirale behandeling.<\/div>\n<p>Bictegravir is een nieuw antiretroviraal middel (integrase-inhibitor) dat gebruikt wordt in vaste associatie met emtricitabine + tenofovir alafenamide (reverse-transcriptaseremmers).<\/p>\n<p><b>Indicatie volgens de SKP.\u00a0<\/b>Deze associatie heeft als indicatie de behandeling van volwassenen met HIV-1-infectie zonder huidige of eerdere bewijzen van resistentie tegen de klasse van de integrase-inhibitoren&#x002C; emtricitabine of tenofovir.<\/p>\n<p><b>Doeltreffendheid.\u00a0<\/b>Biktarvy\u00ae is bij pati\u00ebnten de niet eerder werden behandeld en bij virologisch gecontroleerde pati\u00ebnten niet inferieur aan andere antiretrovirale behandelingen om een virale lading van minder dan 50 kopie\u00ebn\/ml (aantal kopie\u00ebn van HIV-RNA\/ml plasma) te bereiken of te behouden.<\/p>\n<p><strong>Veiligheid.\u00a0\u00a0<\/strong>De meest gerapporteerde ongewenste effecten zijn hoofdpijn&#x002C; diarree&#x002C; nausea&#x002C; moeheid en abnormale dromen (zie ook emtricitabine <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=10884'>hoofdstuk 11.4.3.1.1<\/a> en tenofovir alafenamide <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=10975'>hoofdstuk 11.4.3.1.2<\/a>). De creatinine- en bilirubineserumconcentraties kunnen licht stijgen.<br \/> Biktarvy\u00ae is niet aanbevolen bij pati\u00ebnten met ernstige nier- of leverinsuffici\u00ebntie.<br \/> Bictegravir is een substraat van CYP3A4 en gelijktijdig gebruik van een krachtige inductor van CYP3A4 kan de doeltreffendheid van bictegravir verminderen en resistentie uitlokken. Gelijktijdige behandeling met sint-janskruid of met rifampicine is daarom gecontra-indiceerd. Bictegravir is ook&#x002C; net als tenofovir&#x002C; een substraat van P-glycoprote\u00efne (P-gp).<br \/> Zoals voor de andere antiretrovirale middelen is voorzichtigheid geboden bij co-infectie met het hepatitis B- of C-virus en bij leverfunctiestoornissen. Tijdens de behandeling is het raadzaam om het gewicht en de lipiden- en glucosesparameters op te volgen&#x002C; en waakzaam te zijn voor optreden van een eventueel immuunreactiveringssyndroom&#x002C; van osteonecrose of van niertoxiciteit.<\/p>\n<div class='detailed-content'>&#8211; Het immuunreactiveringssyndroom is een geheel van klinische inflammatoire symptomen die enkele weken na de start van een antiretrovirale behandeling kunnen optreden bij sterk immuungedeprimeerde HIV-pati\u00ebnten. Meerdere klinische manifestaties zijn mogelijk: paradoxale verslechtering van een opportunistische infectie tijdens de behandeling&#x002C; een latente infectie gedemaskeerd door de behandeling&#x002C; of optreden van inflammatoire of auto-immune aandoeningen.<span class='folia-referentie-note'>6<\/span><br \/> &#8211; Osteonecrose is vastgesteld bij pati\u00ebnten met gevorderde HIV-infectie en\/of langdurig blootgesteld aan een antiretrovirale behandeling. Bijkomende risicofactoren zijn onder andere het gebruik van corticostero\u00efden en alcoholisme.<\/div>\n<p>Het is\u00a0 niet uitgesloten dat Biktarvy\u00ae hematologische&#x002C; metabole of neurologische stoornissen kan veroorzaken bij kinderen die in utero zijn blootgesteld.<br \/> Biktarvy\u00ae mag niet samen genomen worden met antacida die magnesium&#x002C; aluminium of calcium bevatten (interval van enkele uren).<span class='folia-referentie-note'>7-9<\/span><\/p>\n<p><b>Dosering.\u00a0<\/b>E\u00e9n tablet per dag.<\/p>\n<p> <b>Kostprijs.\u00a0<\/b>De prijs bedraagt \u20ac 907&#x002C;70 voor \u00e9\u00e9n maand behandeling&#x002C; terugbetaling in categorie a (hoofdstuk IV&#x002C; a priori).<\/p>\n<h3><a data-type='molecule' id='dol' name='dol'><\/a>Dolutegravir + rilpivirine (Juluca\u00ae&#x002C; \u25bc<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=20321'>hoofdstuk 11.4.3.6.<\/a>)<\/h3>\n<div class='summary'><b>Advies van het BCFI \u00a0<\/b>De associatie dolutegravir + rilpivirine is een therapeutische optie bij pati\u00ebnten met HIV-1-infectie die virologisch gecontroleerd zijn&#x002C; en die wensen over te schakelen van tritherapie naar bitherapie&#x002C; met name om de behandeling te vereenvoudigen&#x002C; de tolerantie te verbeteren of de kostprijs te verminderen.<\/div>\n<p>Dolutegravir (integrase-inhibitor) en rilpivirine (non-nucleoside reverse-transcriptaseremmer)&#x002C; die reeds beschikbaar waren als monospecialiteiten&#x002C; zijn nu als vaste associatie gecommercialiseerd.<\/p>\n<p><b>Indicatie volgens de SKP.\u00a0<\/b>Juluca\u00ae heeft<b> <\/b>als indicatie de behandeling van HIV-1-infectie bij volwassenen die virologisch gecontroleerd zijn onder stabiele antiretrovirale behandeling gedurende ten minste zes maanden&#x002C; zonder antecedenten van virologisch falen en zonder bekende of vermoede resistentie tegen non-nucleoside reverse-transcriptaseremmers of integrase-inhibitoren.<\/p>\n<p><b>Doeltreffendheid.\u00a0<\/b>De associatie dolutegravir + rilpivirine is niet minder doeltreffend gebleken dan een standaard tritherapie bij pati\u00ebnten zonder antecedenten van virologisch falen&#x002C; zonder bekende resistentie tegen antiretrovirale middelen en met stabiele virologische status.<\/p>\n<p><strong>Veiligheid <\/strong>De voornaamste ongewenste effecten zijn diarree en hoofdpijn (zie ook dolutegravir in <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=11197'>hoofdstuk 11.4.3.5.<\/a> en rilpivirine in <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=10991'>hoofdstuk 11.4.3.1.3.<\/a>).\u00a0\u00a0<br \/> Beide bestanddelen zijn substraten van CYP3A4&#x002C; en dolutegravir is ook een substraat van P-gp. Gelijktijdige toediening met bepaalde anti-epileptica&#x002C; rifampicine of sint-janskruid is gecontra-indiceerd.<br \/> Voorzichtigheid is geboden bij gelijktijdige toediening van een geneesmiddel dat het risico van <i>torsades de pointes<\/i> verhoogt.<br \/> Zoals met andere antiretrovirale middelen is voorzichtigheid geboden in geval van co-infectie met hepatitis B- of C-virus. Immuunreactiveringssyndroom of osteonecrose zijn mogelijk (zie hoger&#x002C; Biktarvy\u00ae).<br \/> Juluca\u00ae mag niet samen met H<sub>2<\/sub>-antihistaminica&#x002C; antacida&#x002C; ijzersupplementen&#x002C; calcium of multivitaminen worden ingenomen (interval van 6 \u00e0 12 uur v\u00f3\u00f3r of 4 uur na inname van Juluca\u00ae). Gelijktijdige toediening met PPI\u2019s is gecontra-indiceerd.<br \/> Juluca\u00ae kan de plasmaconcentraties van metformine verhogen; een doseringsaanpassing van metformine is meestal noodzakelijk bij starten en stoppen van de behandeling. \u00a0\u00a0<br \/> Gebruik tijdens de zwangerschap wordt afgeraden.<span class='folia-referentie-note'>10&#x002C;11<\/span><\/p>\n<p><b>Dosering <\/b>E\u00e9n tablet per dag<\/p>\n<p><b>Kostprijs <\/b>De kostprijs bedraagt \u20ac 874&#x002C;29 voor \u00e9\u00e9n maand behandeling&#x002C; terugbetaling in categorie a (hoofdstuk IV&#x002C; a priori).<\/p>\n<h2><span class='removed-molecules-small'>\u00a0<\/span><a class='section' id='removed-molecules-small'><\/a>Schrappingen<\/h2>\n<h3><a data-type='molecule' id='aci' name='aci'><\/a>Aciclovir oftalmologische zalf (Zovirax\u00ae&#x002C; <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/17?frag=15115'>hoofdstuk 16.1.3.<\/a>)<\/h3>\n<p>Aciclovir oogzalf is uit de markt genomen. E\u00e9n antiviraal middel voor oftalmologisch gebruik blijft beschikbaar: ganciclovir. Antivirale middelen in oogzalf worden aanbevolen bij een acute opstoot van keratitis door <em>Herpes simplex<\/em>. Ze worden ook gebruikt bij bewezen oftalmische zona&#x002C; maar evidentie in verband met de doeltreffendheid ontbreekt; bij oftalmische zona is orale toediening van antivirale middelen te verkiezen [zie <a href='https:\/\/tf.bcfi.be\/nl\/frontend\/indication-group\/108\/summary'>Transparantiefiche Zona&#x002C; rubriek Oftalmische zona<\/a>].<\/p>\n<h3><a data-type='molecule' id='cod' name='cod'><\/a>Code\u00efnesiroop zonder suiker (Toux-San Codeine\u00ae&#x002C; <a href='https:\/\/www.cbip.be\/fr\/chapters\/5?frag=3905'>hoofdstuk 4.2.1.<\/a>)<\/h3>\n<p>De specialiteit Toux-San Code\u00efne\u00ae zonder suiker is uit de markt genomen. Het was de enige beschikbare suikervrije siroop op basis van code\u00efne.\u00a0 Antitussiva worden niet aanbevolen bij hoest omwille van twijfel over hun doeltreffendheid en omwille van hun ongewenste effecten. Code\u00efne is gecontra-indiceerd tot de leeftijd van 12 jaar en tijdens de zwangerschap en de periode van borstvoeding. De ongewenste effecten en contra-indicaties van code\u00efne zijn deze van de morfinederivaten&#x002C; en misbruik is mogelijk.<\/p>\n<h3><a data-type='molecule' id='dac' name='dac'><\/a>Daclatasvir (Daklinza\u00ae&#x002C; <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=21238'>hoofdstuk 11.4.5.<\/a>)<\/h3>\n<p>Daclatasvir is uit de markt genomen. Het werd gebruikt bij de behandeling van chronische hepatitis C. Voor meer info in verband met de behandelingen van hepatitis C&#x002C; zie ook <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2245?folia=2197'>Folia september 2014<\/a> en <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/folias\/2798'>november 2017<\/a> en verder in dit artikel i.v.m. de terugbetaling.<\/p>\n<h3><a data-type='molecule' id='ery' name='ery'><\/a>Erythromycine granulaat (zakjes) (Erythroforte\u00ae&#x002C; <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=9803'>hoofdstuk 11.1.2.1.<\/a>)<\/h3>\n<p>Erythromycine onder vorm van granulaat (zakjes&#x002C; voor suspensie) is uit de markt genomen. De siroop is de enige nog beschikbare orale vorm. De plaats van erythromycine is sinds de komst van de neomacroliden verminderd: de neomacroliden hebben een gelijkaardig antibacterieel spectrum&#x002C; een betere resorptie na orale toediening en minder gastro-intestinale ongewenste effecten. Het BCFI herinnert er echter aan dat de macroliden in het algemeen geen eerstekeuze-antibiotica zijn&#x002C; gezien de hoge resistentie [<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=9795'>zie hoofdstuk 11.1.2. in het Repertorium<\/a>]. Het gebruik van erythromycine als gastroprokineticum is eveneens afgeraden om dezelfde redenen [<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/1056?folia=1022'>zie Folia april 2001<\/a>].<\/p>\n<h3><a data-type='molecule' id='gly' name='gly'><\/a>Glycine max (Gynosoya\u00ae&#x002C; <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/7?frag=28639'>hoofdstuk 6.3.1.4.<\/a>)<\/h3>\n<p>Het extract van glycine max is uit de markt genomen.\u00a0 Er zijn geen fyto-oestrogenen meer\u00a0 als geneesmiddel gecommercialiseerd. Fyto-oestrogenen worden gebruikt voor de \u00a0symptomatische behandeling van perimenopauzale klachten. Ze hebben geen invloed op de botdensiteit. In geval van invaliderende symptomen zijn oestrogenen gedurende een zo kort mogelijke periode de eerste keuze als medicamenteuze behandeling. Ze moeten geassocieerd worden aan een progestageen wanneer de uterus nog ter plaatse is [zie ook <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/7?frag=5561'>hoofdstuk 6.3. in het Repertorium<\/a>].<\/p>\n<h2>Andere wijzigingen<\/h2>\n<h3><a data-type='molecule' id='den' name='den'><\/a>Denosumab (Prolia\u00ae): nieuwe indicatie<\/h3>\n<p>Denosumab (Prolia\u00ae&#x002C; <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=17202'>hoofdstuk 9.5.5.<\/a>) \u00a0is een monoklonaal antilichaam gebruikt voor de behandeling van osteoporose. Denosumab heeft nu ook als indicatie de behandeling van botverlies geassocieerd aan langdurig gebruik van systemische corticostero\u00efden bij volwassenen met hoog fractuurrisico. In een studie verhoogde denosumab de botmineraaldichtheid (BMD) meer dan risedronaat. De studie liet echter niet toe na te gaan of denosumab werkzamer was in termen van fractuurpreventie&#x002C; nochtans de belangrijkste klinische vraag.<\/p>\n<div class='detailed-content'>Denosumab werd vergeleken met risedronaat bij 795 pati\u00ebnten tussen 20 en 94 jaar (70% vrouwen)&#x002C; die reeds minstens 3 maanden \u2265 7&#x002C;5mg prednisolon of een equivalent ervan innamen&#x002C; of die deze behandeling startten. Het primaire eindpunt was de botmineraaldichtheid (BMD). De behandeling werd twee jaar toegediend&#x002C; en geassocieerd met minimaal 1000 mg calcium en minimaal 800 IE vitamine D per dag. Zowel in de groep die het corticostero\u00efd verder nam als in de groep die het corticostero\u00efd startte&#x002C; was na 1 jaar en na 2 jaar de toename van de BMD ter hoogte van de lumbale wervelkolom hoger met denosumab dan met risedronaat. De studie was niet opgezet om het optreden van fracturen te evalueren.<span class='folia-referentie-note'>12<\/span><\/div>\n<p>De risico-batenverhouding van denosumab in zijn verschillende indicaties is niet duidelijk.\u00a0 Vergelijkende studies tussen denosumab en bisfosfonaten met fractuurpreventie als primair eindpunt ontbreken. Er zijn mogelijk ernstige ongewenste effecten [zie ook <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2675?folia=2673#den'>Folia januari 2017<\/a> en de <a href='https:\/\/tf.bcfi.be\/nl\/frontend\/indication-group\/78\/summary'>Transparantiefiche Osteoporose<\/a>].<\/p>\n<h3><a data-type='molecule' id='dir' name='dir'><\/a>Direct werkende antivirale hepatitis C-geneesmiddelen: wijziging van de terugbetaling<\/h3>\n<p>Sinds 1 januari 2019 zijn de vergoedingsvoorwaarden van de specialiteiten op basis van direct werkende hepatitis C-geneesmiddelen versoepeld [zie \u201c<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/gows\/3002'>Goed om te weten<\/a>\u201d in dit nummer van de Folia]. Het gaat om de specialiteiten Harvoni\u00ae&#x002C; Sovaldi\u00ae&#x002C; Epclusa\u00ae&#x002C; Vosevi\u00ae&#x002C; Maviret\u00ae en Zepatier\u00ae:\u00a0<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=25130'>zie hoofdstuk 11.4.5. in het Repertorium<\/a>).<\/p>\n<h2>Bronnen<\/h2>\n<p class='reference'><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1<\/span> Commission de la transparence&#x002C; HAS&#x002C; Skudexum&#x002C; juni 2016.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2<\/span> Commission de la transparence&#x002C; HAS&#x002C; Skudexum&#x002C; februari 2018.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>3<\/span> Skudexa&#x002C; SKP<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>4<\/span> Dexk\u00e9toprof\u00e8ne + tramadol (Skudexum\u00ae) et douleurs aigu\u00ebs&#x002C; La Revue Prescrire&#x002C; 2017 tome 37&#x002C; n\u00b0409&#x002C; 811-812<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>5<\/span> What place is there for tramadol\/dexketoprofen\u00a0? DTB vol 56&#x002C; N\u00b06&#x002C; June 2018<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>6<\/span> Immune reconstitution inflammatory syndrome: emergence of a unique syndrome during highly active antiretroviral therapy. Shelburne SA 3rd et al. Medicine (Baltimore). 2002 May;81(3):213-27.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>7<\/span> Biktarvy\u00ae&#x002C; SKP<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>8<\/span> La Lettre M\u00e9dicale&#x002C; volume 42 (ML 1553)&#x002C; n\u00b011<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>9<\/span> <a href='https:\/\/www.farmacotherapeutischkompas.nl\/'>https:\/\/www.farmacotherapeutischkompas.nl\/<\/a><\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>10<\/span> Juluca\u00ae&#x002C; SKP<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>11<\/span> Med Lett Drugs Ther. 2018 Dec 3;60(1561):e202-204<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>12<\/span>\u00a0Prolia\u00ae&#x002C; SKP<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Nieuwigheden in de eerste lijn \u00a0 \u00a0 \u2022 Tramadol +  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,66],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-176610","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2019-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=176610"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176610\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":179188,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176610\/revisions\/179188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=176610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=176610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=176610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}