{"id":176446,"date":"2020-04-22T00:00:00","date_gmt":"2020-04-21T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/covid-19-en-hydroxychloroquine-eerste-gerandomiseerde-studie-negatief-en-opnieuw-gegevens-over-het-cardiale-risico\/"},"modified":"2026-04-02T19:10:37","modified_gmt":"2026-04-02T17:10:37","slug":"covid-19-en-hydroxychloroquine-eerste-gerandomiseerde-studie-negatief-en-opnieuw-gegevens-over-het-cardiale-risico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/covid-19-en-hydroxychloroquine-eerste-gerandomiseerde-studie-negatief-en-opnieuw-gegevens-over-het-cardiale-risico\/","title":{"rendered":"COVID-19 en hydroxychloroquine: eerste gerandomiseerde studie negatief en opnieuw gegevens over het cardiale risico"},"content":{"rendered":"<h2>Eerste gerandomiseerde studie met HCQ is negatief<\/h2>\n<p>We berichtten in\u00a0<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/gows\/3338'>onze GOW van 16\/04\/20<\/a> reeds over de resultaten van enkele niet-gerandomiseerde studies met hydroxychloroquine (HCQ). Hier gaat het om een eerste gerandomiseerde studie&#x002C; uitgevoerd in China bij 150 gehospitaliseerde pati\u00ebnten met milde of matig ernstige COVID-19 (slechts 2 pati\u00ebnten hadden \u201cernstige\u201d COVID-19).<span class='folia-referentie-note'><strong><sup>1<\/sup><\/strong><\/span> <strong>Toevoegen van HCQ aan de \u201cstandaardzorg\u201d was <u>niet<\/u> werkzamer dan \u201cstandaardzorg\u201d alleen in termen van virusklaring na 28 dagen (primair eindpunt&#x002C; gemeten met RT-PCR-test): 85% (HCQ-groep) vs 81% (controlegroep). Ongewenste effecten (vooral diarree) waren frequenter in de HCQ-groep (30% vs 9%).<\/strong> Het effect op het primair eindpunt was onafhankelijk van het tijdstip van starten van HCQ (\u2264 7 dagen na het optreden van de eerste symptomen of > 7 dagen erna) of van behandeling met antivirale middelen. HCQ had globaal gezien geen effect op de symptomen na 28 dagen (secundair eindpunt). Een gunstig effect op de symptomen in een subgroep van pati\u00ebnten werd gemeld&#x002C; maar dergelijke subgroepanalyse van een secundair eindpunt laat geen conclusies toe. De dosering HCQ was hoog: 1&#x002C;2 g p.d. de eerste drie dagen&#x002C; gevolgd door 800 mg p.d.&#x002C; met een totale behandelingsduur van 2 weken (pati\u00ebnten met milde COVID-19) of 3 weken (pati\u00ebnten met ernstiger COVID-19). Meerdere pati\u00ebnten namen als deel van de \u201cstandaardzorg\u201d andere&#x002C; experimentele geneesmiddelen (bv. lopinavir + ritonavir)&#x002C; maar details daarover ontbreken in publicatie. Deze studie\u00a0 laat nog vele vragen onbeantwoord (bv. is er effect van HCQ op klinische eindpunten zoals progressie naar ernstige COVID-19 of mortaliteit?). In commentaren op deze studie vragen sommigen zich af of zink niet moest worden geassocieerd met HCQ? Zie daaromtrent het \u201cGoed om te weten\u201d-bericht over zink dat binnenkort wordt gepubliceerd.<\/p>\n<h2>Twee studies met verontrustende gegevens over QT-verlenging<\/h2>\n<p>We berichtten in <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/gows\/3338'>onze GOW van 16\/04\/20<\/a> reeds over de cardiale risico\u2019s van HCQ. <strong>Nu berichten we over twee niet-gerandomiseerde studies<span class='folia-referentie-note'><sup>2&#x002C;3<\/sup><\/span> bij COVID-19-pati\u00ebnten met verontrustende gegevens over het effect van HCQ en van HCQ + azithromycine op het QT-interval.<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>In de <a href='https:\/\/www.medrxiv.org\/content\/10.1101\/2020.04.10.20060699v1'>studie<\/a><span class='folia-referentie-note'><strong><sup>2<\/sup><\/strong><\/span> waarnaar we verwezen in onze <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/gows\/3338'>GOW van 16 april<\/a> (referentie <a href='https:\/\/www.jwatch.org\/fw116555\/2020\/04\/15\/covid-19-hydroxychloroquine-hypoxic-pneumonia-timing'><em>NEJM J Watch 15\/04\/20<\/em><\/a>) werd bij de 84 pati\u00ebnten behandeld met HCQ een ECG genomen bij opname en na 3 \u00e0 5 dagen. Bij 8 pati\u00ebnten werd HCQ gestopt omwille van verlenging van het QT-interval:\u00a0 bij 7 pati\u00ebnten verlengde het QTc met meer dan 60 msec (1 pati\u00ebnt had een QTc > 500 msec). Er werden geen <em>torsades de pointes<\/em> vastgesteld. E\u00e9n pati\u00ebnt ontwikkelde 2 dagen na starten van HCQ een eerstgraads atrioventriculair blok.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>In een <a href='https:\/\/www.medrxiv.org\/content\/10.1101\/2020.04.02.20047050v1'>cohort van 84 pati\u00ebnten behandeld met de combinatie HCQ + azithromycine<\/a><span class='folia-referentie-note'><strong><sup>3<\/sup><\/strong><\/span> trad bij 11% van de pati\u00ebnten een QTc op van > 500 msec op (gemeten gemiddeld 3&#x002C;5 dagen na starten van HCQ). Er werden geen <em>torsades de pointes<\/em> vastgesteld. Ontwikkelen van acuut nierfalen was voorspellend voor het optreden van een QTc van > 500 msec. De basiswaarde van QTc (dus waarde voor de start van HCQ + azithromycine) was merkwaardig genoeg &#8211; en zeker op te volgen &#8211; niet voorspellend.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Men neemt aan dat er een significant risico van\u00a0<em>torsades de pointes<\/em>\u00a0bestaat wanneer het QTc-interval> 500 msec. bedraagt&#x002C; alhoewel er geen grenswaarde voor het QTc-interval bestaat waaronder er geen risico is [zie ook <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/1?frag=9990169'>Repertorium Inl.6.2.2.<\/a> en <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2058?folia=2040'>Folia november 2012<\/a>].<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Conclusie<\/h2>\n<p><strong>De aanbeveling blijft dat in kader van\u00a0COVID-19 er op dit ogenblik enkel plaats is voor HCQ in ziekenhuismilieu&#x002C; onder de voorwaarden beschreven door Sciensano (zie\u00a0<\/strong><a href='https:\/\/epidemio.wiv-isp.be\/ID\/Pages\/2019-nCoV_procedures.aspx'><strong>Procedure voor ziekenhuizen en specialisten \u201cBehandeling van gehospitaliseerde pati\u00ebnten<\/strong><\/a><strong>\u00a0(meest recente versie (Engelstalig) van\u00a0<\/strong><a href='https:\/\/epidemio.wiv-isp.be\/ID\/Documents\/Covid19\/COVID-19_InterimGuidelines_Treatment_ENG.pdf'><strong>07\/04\/2020<\/strong><\/a><strong>)\u201d [Sciensano].<\/strong><strong> Voor azithromcyine is er geen plaats bij COVID-19&#x002C; noch in de eerste lijn&#x002C; noch in het ziekenhuis \u00a0buiten onderzoeksdoeleinden [zie ook <\/strong><a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/gows\/3337'><strong>GOW 16\/04\/20<\/strong><\/a><strong>]<\/strong><strong>.<\/strong><\/p>\n<h2>Specifieke bronnen<\/h2>\n<p> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1.\u00a0<\/span> Tang W&#x002C; Cao Z et al. Hydroxychloroquine in patients with COVID-19: an open-label&#x002C; randomized&#x002C; controlled trial. doi: <span class='folia-referentie-link'><a href='https:\/\/doi.org\/10.1101\/2020.04.10.20060558'>https:\/\/doi.org\/10.1101\/2020.04.10.20060558<\/a><\/span>. Via <span class='folia-referentie-link'><a href='https:\/\/www.medrxiv.org\/content\/10.1101\/2020.04.10.20060558v1'>https:\/\/www.medrxiv.org\/content\/10.1101\/2020.04.10.20060558v1<\/a><\/span> (nog geen peer-review of publicatie in tijdschrift). Zie ook discussie in <span class='folia-referentie-link'><a href='https:\/\/www.prescrire.org\/Fr\/203\/1845\/58635\/0\/PositionDetails.aspx'>La Revue Prescrire<\/a><\/span>.<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>2.\u00a0 <\/span>Mahevas M&#x002C; Tran V-T et al. No evidence of clinical efficacy of hydroxychloroquine in patients hospitalized for COVID-19 infection with oxygen requirement: results of a study using routinely collected data to emulate a target trial. doi:<span class='folia-referentie-link'>\u00a0<a href='https:\/\/doi.org\/10.1101\/2020.04.10.20060699'>https:\/\/doi.org\/10.1101\/2020.04.10.20060699<\/a>. Via <a href='https:\/\/www.medrxiv.org\/content\/10.1101\/2020.04.10.20060699v1'>https:\/\/www.medrxiv.org\/content\/10.1101\/2020.04.10.20060699v1<\/a><\/span> (nog geen peer-review of publicatie in tijdschrift).<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>3.\u00a0 <\/span>Chorin E&#x002C; Dai M et al. The QT Interval in Patients with SARS-CoV-2 Infection Treated with Hydroxychloroquine\/Azithromycin (nog geen peer-review of publicatie in tijdschrift). doi<strong>:<\/strong>\u00a0<span class='folia-referentie-link'><a href='https:\/\/doi.org\/10.1101\/2020.04.02.20047050'>https:\/\/doi.org\/10.1101\/2020.04.02.20047050<\/a><\/span>. Via <span class='folia-referentie-link'><a href='https:\/\/www.medrxiv.org\/content\/10.1101\/2020.04.02.20047050v1'>https:\/\/www.medrxiv.org\/content\/10.1101\/2020.04.02.20047050v1<\/a><\/span>. Zie ook discussie in <span class='folia-referentie-link'><a href='https:\/\/www.medrxiv.org\/content\/10.1101\/2020.04.02.20047050v1'>La Revue Prescrire<\/a><\/span>.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eerste gerandomiseerde studie met HCQ is negatief We berichtten in\u00a0onze  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,65],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-176446","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2020-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=176446"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":179025,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/176446\/revisions\/179025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=176446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=176446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=176446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}