{"id":175966,"date":"2023-09-01T00:00:00","date_gmt":"2023-08-31T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/influenza-winter-2023-2024\/"},"modified":"2026-04-09T17:11:24","modified_gmt":"2026-04-09T15:11:24","slug":"influenza-winter-2023-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/influenza-winter-2023-2024\/","title":{"rendered":"Influenza: winter 2023-2024"},"content":{"rendered":"<div class='summary'><b>De vaccins tegen influenza<\/b> <\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Vier influenzavaccins zullen beschikbaar zijn: Alpharix-Tetra\u00ae&#x002C; Vaxigrip Tetra\u00ae en Influvac Tetra\u00ae (vanaf de leeftijd van 6 maanden)&#x002C; en Efluelda\u00ae (met indicatie beperkt tot personen vanaf \u2265 60 jaar en beperktere terugbetaling).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De <b>Hoge Gezondheidsraad (HGR)<\/b> beveelt <b>zoals elk jaar de vaccinatie van de prioritaire <\/b><a href='#Doelgroepen_voor_vaccinatie'><b>doelgroepen<\/b><\/a> (vooral personen met risico van complicaties bij influenza) sterk aan. Nieuw is dat de HGR voorstelt om personen tussen 50 en 65 jaar enkel \u201cop individuele basis\u201d te vaccineren.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u200bDe HGR geeft <b>geen voorkeur<\/b> aan een bepaald influenzavaccin.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>De antivirale middelen tegen influenza<\/b><br \/> \u200b<b>Oseltamivir<\/b> was in een systematische review en meta-analyse van RCT\u2019s bij ambulante pati\u00ebnten met laboratoriumbevestigde influenza niet geassocieerd met een gedaald risico van hospitalisatie om eender welke reden. Deze analyse versterkt de resultaten van de Cochrane review van 2014.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p>In het\u00a0<strong>griepseizoen <\/strong><strong>2022 &#8211; 2023<\/strong> werd de piek van de influenza-epidemie vroeger waargenomen dan de voorgaande jaren&#x002C; namelijk rond de eindejaarperiode. Kinderen en jongvolwassenen werden het meest getroffen.<span class='folia-referentie-nummer'><strong><sup>1<\/sup><\/strong><\/span><br \/> Het blijft essentieel om steeds de\u00a0<strong>basis-voorzorgsmaatregelen <\/strong>tegen de overdracht van respiratoire infecties\u00a0correct toe te passen&#x002C; zoals regelmatig handen wassen met zeep&#x002C; een goede nies- en hoesthygi\u00ebne&#x002C; en bij ziekte afstand houden.<span class='folia-referentie-nummer'><strong><sup>2&#x002C;3<\/sup><\/strong><\/span><\/p>\n<h2>1. De influenzavaccins<\/h2>\n<h3>De vaccins voor seizoen 2023 \u2013 2024<\/h3>\n<ul>\n<li>\n<p>In Belgi\u00eb zullen <b>vier <\/b><b>tetravalente influenzavaccins<\/b> (d.w.z. met twee influenza A-componenten en twee influenza B-componenten) beschikbaar zijn:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>De \u201cstandaardgedoseerde\u201d vaccins <b>Alpharix-Tetra\u00ae&#x002C; Vaxigrip Tetra\u00ae en Influvac Tetra\u00ae<\/b> (met 15 \u00b5g antigeen per influenzastam). Deze kunnen volgens de SKP\u2019s gebruikt worden vanaf de leeftijd van 6 maanden. De groepen die in aanmerking komen voor terugbetaling wijzigen niet ten opzichte van vorig jaar (communicatie met RIZIV): het gaat onder andere om de groepen met hoog risico van complicaties bij wie de HGR vaccinatie sterk aanbeveelt (zie verder)&#x002C; en om gezonde 50- tot 65-jarigen bij wie de HGR vaccinatie op individuele basis aanbeveelt (zie verder).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het \u201chooggedoseerd\u201d vaccin <b>Efluelda\u00ae<\/b> (met 60 \u00b5g antigeen per influenzastam). Dit vaccin heeft enkel vaccinatie van personen \u2265 60 jaar als indicatie in de SKP. De RIZIV-voorwaarden voor terugbetaling wijzigen niet ten opzichte van vorig jaar (communicatie met het RIZIV): enkel wanneer het wordt voorgeschreven door een arts en gebruikt bij personen \u2265 65 jaar die verblijven in de residenti\u00eble zorg. Efluelda\u00ae is duurder dan de standaardgedoseerde vaccins (voor pati\u00ebnt en maatschappij). Er is geen bewijs dat Efluelda\u00ae superieur is aan de standaardgedoseerde vaccins in het vermijden van complicaties: zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/3777?folia=3773'>Folia maart 2022<\/a> en <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/3866?folia=3863'>Folia augustus 2022<\/a>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>De <b>samenstelling<\/b> van de influenzavaccins gebeurt steeds op basis van de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO)<span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>4<\/sup><\/b><\/span>&#x002C; en is voor het seizoen 2023-2024 als volgt.<\/p>\n<div class='detailed-content'>A\/Victoria\/4897\/2022 (H1N1)pdm09* of een verwante stam<br \/> A\/Darwin\/9\/2021 (H3N2) of een verwante stam<br \/> B\/Austria\/1359417\/2021 of een verwante stam (de zogenaamde \u201cB-Victoria-lijn\u201d)<br \/> B\/Pukhet\/3073\/2013 of een verwante stam (de zogenaamde \u201cB-Yamagata-lijn\u201d)<br \/> \u00a0<br \/> * aangepast ten opzichte van vorig jaar.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<p>Zoals vorig griepseizoen mag de apotheker ook voor het seizoen 2023-2024 zelf een voorschrift opmaken voor een influenzavaccin.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De influenzavaccins 2023-2024 zullen in september op onze website vermeld worden. We verwijzen naar het <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=11304'><b>Repertorium (hoofdstuk 12.1.1.5.)<\/b><\/a>\u00a0voor de Plaatsbepaling en meer details over toediening en dosering van de influenzavaccins.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Advies Hoge Gezondheidsraad (HGR) influenzaseizoen 2023-2024<\/h3>\n<ul>\n<li>\n<p>De <a href='https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/advies-9767-vaccinatie-seizoensgebonden-griep-winterseizoen-2023-2024'>Hoge Gezondheidsraad (HGR-Advies 9767)<\/a><span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>2<\/sup><\/b><\/span> beveelt zoals elk jaar aan om de vaccinatie tegen influenza te starten <b>vanaf midden oktober<\/b>. De HGR stelt dat bij personen die in aanmerking komen voor beide vaccins&#x002C; vaccinatie tegen influenza en vaccinatie tegen COVID-19 uit operationele overwegingen bij voorkeur samen wordt aangeboden (op verschillende injectieplaatsen) [zie ook artikel \u201cCOVID-19: winter 2023-2024\u201d in <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/4146?folia=4143'>Folia augustus 2023<\/a>].<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De <a href='https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/advies-9767-vaccinatie-seizoensgebonden-griep-winterseizoen-2023-2024'>HGR<\/a> beveelt zoals elk jaar vaccinatie sterk aan bij <b>de prioritaire doelgroepen&#x002C; vooral de personen met risico van complicaties bij influenza: <\/b>zie <b>+ meer info<\/b>.<br \/> \u00a0<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<div class='detailed-content'><b>Doelgroepen voor vaccinatie zoals gedefinieerd door de HGR (zelfde prioriteit voor de 3 groepen):<\/b> <\/p>\n<ul>\n<li><b>Groep 1: personen met een hoger risico van complicaties bij influenza (\u201choogrisicopersonen\u201d)<\/b>&#x002C; d.w.z.\n<ul>\n<li>alle zwangere vrouwen ongeacht de fase van de zwangerschap [zie daarover ook <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2944?folia=2942'>Folia augustus 2018<\/a>];<\/li>\n<li>pati\u00ebnten vanaf de leeftijd van 6 maanden met een onderliggende chronische aandoening (ook indien gestabiliseerd) van longen (inclusief ernstig astma)&#x002C; hart (uitgezonderd hypertensie)&#x002C; lever of nieren&#x002C; metabole aandoeningen (inclusief diabetes)&#x002C; BMI \u2265 40 [n.v.d.r.: vroeger:<i> BMI > 35<\/i>]&#x002C; neuromusculaire aandoeningen of immuniteitsstoornissen (natuurlijk of ge\u00efnduceerd);<\/li>\n<li>personen vanaf 65 jaar;<\/li>\n<li>personen die in een instelling verblijven;<\/li>\n<li>kinderen tussen 6 maanden en 18 jaar onder chronische behandeling met acetylsalicylzuur.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Groep 2: personen werkzaam in de gezondheidssector&#x002C; binnen en buiten zorginstellingen<\/b> [zie ook <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2764?folia=2762'>Folia augustus 2017<\/a>]. Zie <a href='https:\/\/www.health.belgium.be\/sites\/default\/files\/uploads\/fields\/fpshealth_theme_file\/20230616_hgr-9767_seizoensgriep_23-24_vweb.pdf'>blz 10 van het Advies van de HGR<\/a> voor een omschrijving van deze groep.<\/li>\n<li><b>Groep 3:<\/b> <b>personen die onder hetzelfde dak wonen (cocoonvaccinatiestrategie) als<\/b>\n<ul>\n<li>de risicopersonen van groep 1;<\/li>\n<li>kinderen jonger dan 6 maanden waarvan de moeder geen griepvaccin heeft gekregen tijdens de zwangerschap [n.v.d.r.: vroeger: <i>kinderen jonger dan 6 maanden<\/i>].<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<ul>\n<li>\n<p><b>Nieuw in het Advies van de HGR<\/b> is dat aanbevolen wordt om <b>personen tussen 50 en 65 jaar die niet behoren tot bovenvermelde doelgroepen enkel te vaccineren \u201cop individuele basis\u201d<\/b>. De groep van 50- tot 65-jarigen (zeker als ze roken&#x002C; excessief alcohol drinken of zwaarlijvig zijn (BMI > 30)) was voorheen een doelgroep \u2013 zij het minder prioritair &#8211; voor systematische vaccinatie. De HGR vraagt om bij personen tussen 50 en 65 jaar factoren zoals roken&#x002C; excessief drinken en\/of overgewicht (BMI \u2265 25) mee te nemen in het op individuele basis beslissen of een vaccin nodig is. De HGR verwijst naar enkele studies die erop wijzen dat personen die overmatig alcohol drinken&#x002C; roken of obees zijn (BMI \u2265 30) een hoger risico hebben van influenza(complicaties).<br \/> De HGR beveelt <b>systematische vaccinatie van gezonde volwassenen tussen 18 en 65 jaar niet aan<\/b> (wegens geen winst in termen van bv. hospitalisatie)&#x002C; met verwijzing naar de <a href='https:\/\/www.worel.be\/home'>WOREL-aanbeveling \u201cPreventie van influenza in de huisartspraktijk\u201d (2018)<\/a>. Gezonde personen jonger dan 65 jaar hebben een lager risico van influenzacomplicaties dan personen ouder dan 65 jaar (<a href='https:\/\/www.cdc.gov\/mmwr\/volumes\/71\/rr\/rr7101a1.htm?s_cid=rr7101a1_w'>CDC<\/a>).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>De HGR geeft geen voorkeur aan een bepaald influenzavaccin<\/b>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Nota<\/h3>\n<ul>\n<li>\n<p>Zowel naar werkzaamheid als naar kosten blijft het belangrijk vooral te vaccineren bij\u00a0 hoogrisicopersonen.<b> De influenzavaccins staan voor het 2<sup>de<\/sup> jaar op rij in de Top 25 van de werkzame bestanddelen in de RIZIV-uitgaven in 2021 voor geneesmiddelen in de ambulante zorg<\/b> (16de plaats&#x002C; met \u00b1 2 miljoen pati\u00ebnten en een netto-uitgave voor het RIZIV van ongeveer 26&#x002C;2 miljoen euro) [zie <a href='https:\/\/www.riziv.fgov.be\/nl\/publicaties\/Paginas\/infospot-top-25-2021.aspx'>website RIZIV<\/a>]. Het is in de Top 25 het geneesmiddel dat aan het grootste aantal pati\u00ebnten werd voorgeschreven.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> 2. De antivirale middelen bij influenza<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p><b>Oseltamivir<\/b> (Tamiflu\u00ae) was in een recente systematische review en meta-analyse van RCT\u2019s bij <b>ambulante pati\u00ebnten (<\/b><b>\u2265 12 jaar) met laboratorium-bevestigde influenza niet<\/b> geassocieerd met een gedaald risico van hospitalisatie om eender welke reden [RR=0&#x002C;77; 95%-BI van 0&#x002C;47 tot 1&#x002C;27]&#x002C; ook niet bij risicopati\u00ebnten [<a href='https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jamainternalmedicine\/fullarticle\/2805976'>JAMA Internal Medicine&#x002C; online op 12\/06\/23<\/a><span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>5<\/sup><\/b><\/span>]. Deze studie voegt zich bij de <i>Cochrane Review<\/i> van 2014 die geen effect vond van oseltamivir op hospitalisatie&#x002C; complicaties zoals bronchitis&#x002C; otitis of pneumonie&#x002C; en overlijden [zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2237?folia=2195'>Folia juli 2014<\/a>]. Oseltamivir verhoogde het risico van nausea [RR=1&#x002C;43; 95%-BI van 1&#x002C;13 tot 1&#x002C;82) en braken [RR=1&#x002C;83; 95%-BI van 1&#x002C;28 tot 2&#x002C;63]. De incidentie van neuropsychiatrische ongewenste effecten bij de pati\u00ebnten op oseltamivir was in deze analyse statistisch gezien niet verhoogd. Neuropsychiatrische effecten (bv. convulsies&#x002C; verwardheid&#x002C; agitatie&#x002C; hallucinatie) zijn post-marketing gerapporteerd&#x002C; en dit vooral bij kinderen en jongeren&#x002C; een oorzakelijk verband blijft onduidelijk.<\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li>De analyse in <i>JAMA Internal Medicine<\/i> includeerde 15 gerandomiseerde studies bij 6.259 pati\u00ebnten \u2265 12 jaar (gemiddelde leeftijd 45&#x002C;3 jaar) over oseltamivir (75 mg 2x p.d. ged. 5 dagen) ten opzichte van placebo of standaardzorg. De analyse includeerde enkele recente studies die nog niet eerder in een meta-analyse waren opgenomen.<\/li>\n<li>In subanalyses bij personen \u2265 65 jaar of bij personen waarvan aangenomen wordt dat ze een verhoogd risico van hospitalisatie hebben (niet verder gedefinieerd in de studie)&#x002C; was oseltamivir evenmin geassocieerd met gedaalde hospitalisatie.<\/li>\n<li>De onderzoekers besluiten met <i>moderate-certainty evidence<\/i> dat oseltamivir een klein of geen effect heeft op hospitalisatie.<span class='folia-referentie-nummer'><\/span><\/li>\n<li>De lage gemiddelde leeftijd van de ge\u00efncludeerde pati\u00ebnten en de lage hospitalisatiegraad (0&#x002C;6% in de controlegroep) maakt dat de power om een effect te detecteren laag was.<\/li>\n<\/ul><\/div>\n<\/li>\n<li>\n<p>We vonden in onze bronnen geen nieuwe studies met <b>baloxavir<\/b>.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>\u00a0De conclusie van het BCFI in de <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=10819'><b>Plaatsbepaling in het Repertorium (hoofdstuk 11.4.2.)<\/b><\/a> blijft: de <b>antivirale middelen<\/b> hebben een heel beperkte plaats in de aanpak van influenza en vervangen in geen geval de jaarlijkse influenzavaccinatie bij risicopati\u00ebnten.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> Bronnen<\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1\u00a0<\/span>Sciensano: <a href='https:\/\/www.sciensano.be\/nl\/gezondheidsonderwerpen\/influenza\/cijfers'>Influenza > Cijfers<\/a> (laatst geraadpleegd op 28\/06\/23). Zie ook <a href='https:\/\/www.zorg-en-gezondheid.be\/per-domein\/infectieziekten-en-vaccinaties\/nieuwsflash-infectieziekten'>Nieuwsflash infectieziekten (Departement Zorg&#x002C; Vlaanderen)<\/a> > <a href='https:\/\/zeg.paddlecms.net\/sites\/default\/files\/2023-02\/Flash_Feb_2023_NL_V3.pdf'>februari 2023<\/a><br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>2\u00a0<\/span>Hoge Gezondheidsraad (HGR). Vaccinatie tegen seizoensgebonden griep: winterseizoen 2023-2024. <a href='https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/advies-9767-vaccinatie-seizoensgebonden-griep-winterseizoen-2023-2024'>HGR&#x002C; Advies 9767<\/a> (21\/06\/23).<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>3<\/span>\u00a0Campagnes ondersteund door o.a. de FOD Volksgezondheid: <a href='https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/gezondheid\/zorg-voor-jezelf\/omgevingsinvloeden\/handhygiene'>https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/gezondheid\/zorg-voor-jezelf\/omgevingsinvloeden\/handhygiene<\/a> en <a href='https:\/\/www.ubentingoedehanden.be\/nl'>https:\/\/www.ubentingoedehanden.be\/nl<\/a><br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>4<\/span>\u00a0EMA. \u00a0EU recommendations for 2023-2024 seasonal flu vaccine composition.\u00a0<a href='https:\/\/www.ema.europa.eu\/en\/news\/eu-recommendations-2023-2024-seasonal-flu-vaccine-composition'>News van 03\/04\/23<\/a><br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>5<\/span>\u00a0Hanula R&#x002C; Bortolussi-Courval \u00c9&#x002C; Mendel A&#x002C; Ward BJ&#x002C; Lee TC&#x002C; McDonald EG. Evaluation of Oseltamivir Used to Prevent Hospitalization in Outpatients With Influenza: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Intern Med. Published online June 12&#x002C; 2023. <a href='https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jamainternalmedicine\/fullarticle\/2805976'>doi:10.1001\/jamainternmed.2023.0699<\/a>.<\/span><\/p>\n<h2> Specialiteitsnamen<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Influenzavaccins: <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=19604'>Repertorium<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Baloxavir: Xofluza\u00ae (<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=8901977'>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Oseltamivir: Tamiflu\u00ae (<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/12?frag=10827'>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De vaccins tegen influenza Vier influenzavaccins zullen beschikbaar zijn: Alpharix-Tetra\u00ae&#x002C;  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,14916],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175966","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2023-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175966","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175966"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178550,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175966\/revisions\/178550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}