{"id":175542,"date":"2020-02-06T00:00:00","date_gmt":"2020-02-05T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/psoriasis-van-medicamenteuze-oorsprong\/"},"modified":"2026-04-02T19:09:32","modified_gmt":"2026-04-02T17:09:32","slug":"psoriasis-van-medicamenteuze-oorsprong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/psoriasis-van-medicamenteuze-oorsprong\/","title":{"rendered":"Psoriasis van medicamenteuze oorsprong"},"content":{"rendered":"<p>Psoriasis is een chronische inflammatoire huidziekte. Plaque psoriasis is de meest voorkomende vorm. Ernstigere vormen zoals <em>artritis psoriatica<\/em>&#x002C; <em>psoriasis pustulosa<\/em> en <em>psoriasis erythrodermica<\/em> kunnen ook optreden&#x002C; maar zijn zeldzamer [zie ook <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2850?folia=2845'>Folia maart 2018 (bijgewerkt op 22\/10\/2019)<\/a>]. Psoriasis heeft geen bekende oorzaak. Genetische&#x002C; immunologische&#x002C; infectieuze&#x002C; psychologische en omgevingsfactoren zijn genoemd. Bepaalde geneesmiddelen kunnen ook de oorzaak zijn van psoriasis.<br \/> <strong>La Revue Prescrire<\/strong><span class='folia-referentie-note'>1<\/span><strong> heeft recent de geneesmiddelen opgelijst die in verband zijn gebracht met optreden of verergeren van psoriasis. <\/strong>Onderstaande <a href='#tabel'><strong>tabel<\/strong><\/a> geeft een overzicht van de belangrijkste geneesmiddelen daaromtrent. De gegevens zijn voornamelijk afkomstig van case-reports&#x002C; waarbij de causaliteit werd ingeschat op basis van een &quot;dechallenge&quot; (psoriasis verdwenen na het stoppen van het geneesmiddel) en een eventuele positieve &quot;rechallenge&quot; (opnieuw optreden in geval van herstarten van het verdachte geneesmiddel).<br \/> <strong>Het oorzakelijk verband<\/strong> tussen de inname van een geneesmiddel en psoriasis is soms moeilijk vast te stellen&#x002C; omdat het klinisch beeld van psoriasis van medicamenteuze oorsprong gelijkaardig is aan psoriasis van niet-medicamenteuze oorsprong&#x002C; en psoriasis soms lang na de start van de behandeling kan optreden (van enkele weken tot enkele jaren).<br \/> <strong>De stopzetting van het verantwoordelijke geneesmiddel<\/strong> maakt in het algemeen een verbetering of het verdwijnen van de psoriasis mogelijk&#x002C; maar dit duurt soms lang. Soms is een lokale of systemische behandeling van de psoriasis noodzakelijk.<br \/> Wanneer geconfronteerd met een niet-doeltreffende behandeling van psoriasis&#x002C; moet een medicamenteuze oorzaak overwogen worden. Vaak is de behandeling van de psoriasis immers weinig of niet werkzaam zolang het verantwoordelijke geneesmiddel wordt voortgezet.<br \/> <strong>In de praktijk.<\/strong> Als psoriasis optreedt of verergert&#x002C; of als de behandeling ervan niet werkzaam is&#x002C; moet een medicamenteuze oorzaak overwogen worden. De noodzaak om het verdachte geneesmiddel te stoppen moet ge&euml;valueerd worden in functie van het veroorzaakte ongemak&#x002C; de risico-batenverhouding van het geneesmiddel en de beschikbare alternatieven. Er moet ook rekening gehouden worden met de soms lange termijn om een verbetering van psoriasis te bekomen.<\/p>\n<p> &nbsp; <\/p>\n<div class='summary'><b><a id='tabel' name='tabel'><\/a>Tabel. De belangrijkste geneesmiddelen die in verband zijn gebracht met optreden of verergeren van psoriasis (niet-exhaustieve lijst)<sup>1<\/sup><\/b><\/div>\n<ul>\n<li>\n<p>Antihypertensiva:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>&beta;-blokkers&nbsp;(inclusief oculaire vorm; termijn van optreden soms lang&#x002C; tot 12 maanden na de start van het geneesmiddel)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>ACE-inhibitoren (gemiddelde termijn van optreden: 6 weken na de start van het geneesmiddel)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>sartanen (meestal in het eerste jaar van de behandeling)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>calciumantagonisten<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>Lithium (termijn van verschillende maanden)&#x002C; bupropion<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Geneesmiddelen bij infecties: terbinafine&#x002C; tetracyclines&#x002C; voriconazol<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Immunomodulatoren: TNF-remmers [<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/3136?folia=3112'>zie Folia juli 2019<\/a>; termijn van optreden tussen enkele weken en enkele jaren na de start van het geneesmiddel&#x002C; meestal in het eerste jaar van de behandeling]&#x002C; abatacept&#x002C; interferonen*&#x002C; leflunomide&#x002C; ustekinumab<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Diverse antitumorale middelen: avelumab&#x002C; ipilimumab&#x002C; nivolumab&#x002C; pembrolizumab&#x002C; thalidomide&#x002C; imiquimod&#x002C; tyrosinekinaseremmers zoals imatinib<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>* volgens de standaardwerken Martindale (online versie) en Meyler&rsquo;s Side Effects of Drugs (editie 16) zijn gevallen van (exacerbatie van) psoriasis gemeld met de verschillende interferonen (interferon alfa&#x002C; beta en gamma). Het risico lijkt het best gedocumenteerd voor interferon alfa.<\/p>\n<p> <strong>Nota<\/strong>: abrupt stoppen van een corticostero&iuml;d systemisch of lokaal kan leiden tot exacerbaties van psoriasis door een rebound-effect&#x002C; in het bijzonder van <em>psoriasis erythrodermica<\/em> of gegeneraliseerde <em>psoriasis pustulosa<\/em>.<\/p>\n<h2> Specifieke bronnen<\/h2>\n<p class='reference'><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1<\/span> Psoriasis d&rsquo;origine m&eacute;dicamenteuse. La Revue Prescrire 2019; 39: 745-9<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Psoriasis is een chronische inflammatoire huidziekte. Plaque psoriasis is de  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,65],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175542","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2020-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175542"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178126,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175542\/revisions\/178126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}