{"id":175518,"date":"2020-05-11T00:00:00","date_gmt":"2020-05-10T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/antipsychotica-afbouwen-bij-dementie\/"},"modified":"2026-04-02T19:09:30","modified_gmt":"2026-04-02T17:09:30","slug":"antipsychotica-afbouwen-bij-dementie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/antipsychotica-afbouwen-bij-dementie\/","title":{"rendered":"Antipsychotica afbouwen bij dementie"},"content":{"rendered":"
Probleemgedrag, zoals roepen, onrustig zijn of geagiteerd reageren, komt veel voor bij mensen met dementie. Behavioral and psychological symptoms<\/i> of dementia (BPSD)<\/i> is een veel gebruikte term hiervoor. <\/p>\n
Antipsychotica worden regelmatig gebruikt om probleemgedrag te behandelen. De werkzaamheid van antipsychotica in deze indicatie is echter beperkt en ze kunnen gepaard gaan met verschillende ongewenste effecten, zoals extrapiramidale symptomen, metabole en cognitieve stoornissen en een verhoogd risico van CVA en overlijden. 
Richtlijnen over dementie bevelen aan om de behandeling met antipsychotica bij gedragsproblemen zo kort mogelijk te houden en te stoppen na maximum 3 maanden.
Een Cochrane Review<\/em> onderzoekt wat de slaagkans is bij het afbouwen van antipsychotica bij ouderen met dementie. De Cochrane Review<\/em> besluit dat het afbouwen van antipsychotica bij de meeste ouderen met dementie veilig kan gebeuren zonder verergering van BPSD. Bij ouderen met ernstiger problemen is er waarschijnlijk meer kans op herval.<\/div>\n

Afbouwen over enkele weken is te verkiezen. Het stappenplan “Deprescribing” van het Formularium Ouderenzorg kan dienen als leidraad.<\/p><\/div>\n

Gedragsstoornissen of BPSD komen vaak voor bij ouderen met dementie. Er is weinig evidentie voor de werkzaamheid van antipsychotica bij BPSD, hoewel ze vaak gebruikt worden voor die indicatie. Volgens een prevalentiestudie in Belgische woonzorgcentra (WZC)1<\/span> neemt één op drie bewoners antipsychotica, met als voornaamste indicatie agressie bij dementie.<\/p>\n

Antipsychotica geven vaak extrapiramidale, metabole en cognitieve bijwerkingen en een verhoogd risico van ernstige ongewenste effecten zoals CVA en mortaliteit.
 
Een Cochrane Review<\/em>2,3<\/span>(10 RCT's, 632 patiënten) onderzoekt de werkzaamheid en veiligheid van het afbouwen van antipsychotica bij ouderen (65+) met dementie. De opvolgingsduur in de afbouwstudies varieert tussen 4 weken en 12 maanden. Zowel abrupt stoppen als geleidelijk afbouwen van antipsychotica is onderzocht. Primaire eindpunten van de Cochrane Review<\/i> zijn: het aantal patiënten die de studie voltooien zonder verergering of herval van BPSD, ernst van de BPSD, onttrekkingsverschijnselen en ongewenste effecten.<\/p>\n

Werkzaamheid<\/b><\/p>\n

Omdat geen enkele studie vermeldt hoeveel patiënten de studie voltooien zonder verergering of herval van BPSD, vergelijken de auteurs het aantal patiënten dat de studie vroegtijdig verlaat in de gestopte groep en in de groep die zijn antipsychotica verderzet.  Er is meestal weinig of geen verschil in herval tussen beide groepen (gegevens beschikbaar in 7 studies, 446 patiënten). Twee studies vinden wél meer herval in de interventiegroep (stoppen met antipsychotica) dan in de controlegroep (antipsychotica voortzetten):<\/p>\n