{"id":175186,"date":"2024-06-07T00:00:00","date_gmt":"2024-06-06T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/denosumab-prolia-risico-op-ernstige-hypocalciemie\/"},"modified":"2026-04-02T19:09:05","modified_gmt":"2026-04-02T17:09:05","slug":"denosumab-prolia-risico-op-ernstige-hypocalciemie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/denosumab-prolia-risico-op-ernstige-hypocalciemie\/","title":{"rendered":"Denosumab (Prolia\u00ae): risico op ernstige hypocalci\u00ebmie"},"content":{"rendered":"<div class='summary'>In januari 2024 waarschuwde het Amerikaanse geneesmiddelenagentschap (FDA) voor een verhoogd risico op ernstige hypocalci&euml;mie bij gebruik van denosumab bij pati&euml;nten met ernstige nierinsuffici&euml;ntie&#x002C; inclusief dialysepati&euml;nten. Dit risico is verder verhoogd in geval van chronische nierschade met stoornissen van het fosforcalciummetabolisme.<\/div>\n<p>Denosumab is een humaan monoklonaal antilichaam dat in een sterkte van 60 mg\/1ml wordt gebruikt voor de behandeling van osteoporose (dosering: 60&nbsp;mg in 1&nbsp;subcutane injectie om de 6&nbsp;maanden). De werking bestaat uit het verminderen van botresorptie in corticaal en trabeculair bot.<\/p>\n<p>Hypocalci&euml;mie is al lange tijd bekend als contra-indicatie en ongewenst effect van denosumab. Om het risico op hypocalci&euml;mie te verminderen&#x002C; heeft het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) meerdere jaren geleden reeds risicobeperkende maatregelen genomen: zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2675?folia=2673#den'>Folia januari 2017<\/a>.<\/p>\n<h2>Waarschuwing van de FDA<\/h2>\n<p>In januari 2024 publiceerde het Amerikaanse geneesmiddelenagentschap (FDA) een waarschuwing (in de Verenigde Staten een &quot;black box warning&quot; genoemd) met betrekking tot een verhoogd risico op <b>ernstige hypocalci&euml;mie bij het gebruik van denosumab bij pati&euml;nten met ernstige nierinsuffici&euml;ntie <\/b>(eGFR&lt;30ml\/min\/1&#x002C;73m&sup2;)&#x002C; inclusief <b>dialysepati&euml;nten<\/b><span class='folia-referentie-nummer'><sup>1&#x002C;2<\/sup><\/span>. Dit risico is verder verhoogd in geval van <b>chronische nierschade met stoornissen van het fosforcalciummetabolisme<\/b>. In de Verenigde Staten is de &quot;black box warning&quot; het hoogste waarschuwingsniveau voor een ongewenst effect in de bijsluiters van geneesmiddelen.<\/p>\n<p>De waarschuwing betreft Prolia&reg;&#x002C; en niet Xgeva (120 mg denosumab\/1&#x002C;7 ml) dat wordt gebruikt in hogere dosering en bij andere therapeutische indicaties.<br \/> In verband met het door de FDA aangekaarte risico op ernstige hypocalci&euml;mie heeft het EMA tot nu toe nog geen nieuwe voorzorgsmaatregelen gepubliceerd (situatie op 21\/05\/2024).<\/p>\n<p>De waarschuwing van de FDA is gebaseerd op twee studies waarbij Prolia&reg; werd gebruikt.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>De eerste studie<span class='folia-referentie-nummer'><sup>3<\/sup><\/span> omvatte een populatie van vrouwelijke dialysepati&euml;nten: 1 523&nbsp;van hen werden behandeld met denosumab en 1 281 met orale bisfosfonaten. Er werd een duidelijk hogere incidentie van ernstige hypocalci&euml;mie vastgesteld bij de dialysepati&euml;nten die werden behandeld met Prolia&reg; in vergelijking met orale bisfosfonaten (41% met denosumab versus 2% met orale bisfosfonaten&#x002C; na 12&nbsp;weken).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De tweede studie<span class='folia-referentie-nummer'><sup>4<\/sup><\/span> onderzocht het risico op ernstige hypocalci&euml;mie waarvoor een spoedbehandeling nodig was. De bestudeerde populatie bestond uit vrouwen die werden behandeld met ofwel Prolia&reg;&#x002C; ofwel orale bisfosfonaten&#x002C; ofwel intraveneuze bisfosfonaten. De populatie werd ingedeeld op basis van het stadium van de chronische nierschade en de aan- of afwezigheid van stoornissen van het fosforcalciummetabolisme secundair aan chronische nierschade. Achteruitgang van de chronische nierinsuffici&euml;ntie was geassocieerd met een toename van het aantal episodes van ernstige hypocalci&euml;mie door Prolia&reg;. Combinatie met stoornissen van het fosforcalciummetabolisme verhoogde het risico op ernstige hypocalci&euml;mie door Prolia&reg;.<\/p>\n<div class='detailed-content'>Over de tweede studie: De studiepopulatie omvatte 495&nbsp;269 vrouwen die werden behandeld met denosumab&#x002C; 899&nbsp;331 vrouwen die werden behandeld met orale bisfosfonaten en 212&nbsp;430 vrouwen die werden behandeld met intraveneuze bisfosfonaten. Ernstige hypocalci&euml;mie waarvoor een spoedbehandeling nodig was&#x002C; werd waargenomen bij 242 vrouwen behandeld met denosumab (218&#x002C;9\/100&nbsp;000 persoonjaren)&#x002C; 57 vrouwen behandeld met intraveneuze bisfosfonaten (52&#x002C;1\/100&nbsp;000 persoonjaren) en 20 vrouwen behandeld met orale bisfosfonaten (19&#x002C;4\/100&nbsp;000 persoonjaren). De toename van het risico op ernstige hypocalci&euml;mie met Prolia&reg; bereikte een piek in week&nbsp;2 na de toediening en bleef hoog tot week&nbsp;10 in vergelijking met orale bisfosfonaten. Binnen 30&nbsp;dagen na het optreden van ernstige hypocalci&euml;mie met Prolia&reg; ontwikkelden 21&nbsp;pati&euml;nten (8&#x002C;7%) met dit resultaat epileptische aanvallen of hartaritmie&euml;n en 8&nbsp;pati&euml;nten (3&#x002C;3 %) overleden.<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ernstige hypocalci&euml;mie treedt over het algemeen op tussen de tweede en de tiende week na de injectie van denosumab. De hypocalci&euml;mie kan asymptomatisch zijn of zich manifesteren als spierspasmen en krampen&#x002C; paresthesie&euml;n (ter hoogte van de vingers&#x002C; tenen of rond de mond)&#x002C; verwardheid&#x002C; epileptische aanvallen&#x002C; hartaritmie&euml;n en ook het overlijden van de pati&euml;nt.<\/p>\n<h2>Aanbevelingen van de FDA om het risico op ernstige hypocalci&euml;mie te verminderen<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p><b>Voor alle pati&euml;nten&#x002C; inclusief pati&euml;nten met ernstige nierinsuffici&euml;ntie: <\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><i>evalueer de nierfunctie<\/i> voordat een behandeling wordt gestart&#x002C;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><i>informeer pati&euml;nten<\/i> over het risico op hypocalci&euml;mie en leg uit wat de symptomen zijn&#x002C;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><i>controleer de calci&euml;mie<\/i> tussen de 2<sup>e<\/sup> en 10<sup>e<\/sup> week na de injectie en dien indien nodig snel calcium toe&#x002C;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><i>behoud een adequate inname<\/i> van calcium en vitamine&nbsp;D gedurende heel de behandeling.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Enkel voor pati&euml;nten met ernstige nierinsuffici&euml;ntie:<\/b><\/p>\n<p>\u200b&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<b><i>In overleg met de nefroloog<\/i><\/b>:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><i>selecteer de pati&euml;nt zorgvuldig door de geschiktheid van de behandeling te bepalen<\/i> op basis van de risicofactoren voor hypocalci&euml;mie: beoordeel de nierfunctie&#x002C; onderzoek op symptomen van stoornissen van het fosforcalciummetabolisme&#x002C; en controleer de calci&euml;mie&#x002C;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><i>controleer en corrigeer <\/i>de stoornissen van het fosforcalciummetabolisme&#x002C; inclusief ook hypocalci&euml;mie&#x002C; v&oacute;&oacute;r en tijdens de behandeling.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Commentaar van het BCFI<\/h2>\n<p>Denosumab wordt veel gebruikt in Belgi&euml; en behoort al verschillende jaren tot de top 25 van de werkzame bestanddelen in de RIZIV-uitgaven (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/4265?folia=4259'>Folia februari 2024<\/a>). Denosumab heeft echter&#x002C; naast hypocalci&euml;mie&#x002C; nog een aantal andere ongewenste effecten die niet verwaarloosbaar zijn: een <em>ernstig &quot;reboundeffect&quot; wanneer met denosumab wordt gestopt<\/em> (met een snelle daling van de botdensiteitswaarden en een risico op spontane wervelfracturen)&#x002C; een verhoogd risico op <em>ernstige infecties<\/em> (met name endocarditis of cellulitis)&#x002C; <em>zeer vaak musculoskeletale pijn&#x002C; kaakbeennecrose<\/em> (of zeldzamer necrose van de uitwendige gehoorgang) en <em>atypische stressfracturen<\/em>.<br \/> Op basis van de aanbevelingen van de FDA dient de toediening van denosumab aan pati&euml;nten met ernstige nierinsuffici&euml;ntie te gebeuren in overleg met de nefroloog&#x002C; na zorgvuldige selectie van de pati&euml;nten en met frequente monitoring.<\/p>\n<h2> <b>Specialiteitsnamen<\/b><\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Denosumab: Prolia&reg; (60mg\/1&nbsp;ml)&#x002C; Xgeva&reg; (120&nbsp;mg\/1&nbsp;ml)&nbsp;(zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/10?frag=17236'>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2><b>Specifieke bronnen<\/b><\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>In Brief: Severe Hypocalcemia with Denosumab (Prolia) in Chronic Kidney Disease. The Medical Letter&reg; on Drugs and Therapeutics Volume 66 March 4&#x002C; 2024&#x002C; Volume 56 ISSUE No. 1697 p 40<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span>Worst Pills&#x002C; Best Pills 2\/01\/2024 FDA REQUIRES BOXED WARNING FOR DENOSUMAB (PROLIA) BECAUSE OF AN INCREASED RISK OF SEVERE HYPOCALCEMIA FOR SOME PATIENTS<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>3<\/span>&nbsp;Bird ST&#x002C; Smith ER&#x002C; Gelperin K&#x002C; et al. Severe hypocalcemia with denosumab among older female dialysis-dependent patients. JAMA. Published online January 19&#x002C; 2024.<br \/> <span class='folia-referentie-nummer'>4<\/span>&nbsp;Food and Drug Administration. FDA adds boxed warning for increased risk of severe hypocalcemia in patients with advanced chronic kidney disease taking osteoporosis medicine prolia (denosumab). January 19&#x002C; 2024. <a href='https:\/\/bit.ly\/3I7zGjb'>https:\/\/bit.ly\/3I7zGjb<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In januari 2024 waarschuwde het Amerikaanse geneesmiddelenagentschap (FDA) voor een  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,20296],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175186","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2024-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175186"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177768,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175186\/revisions\/177768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}