{"id":175054,"date":"2025-05-22T00:00:00","date_gmt":"2025-05-21T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/gabapentine-en-pregabaline-risico-op-heupfracturen\/"},"modified":"2026-04-02T19:08:56","modified_gmt":"2026-04-02T17:08:56","slug":"gabapentine-en-pregabaline-risico-op-heupfracturen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/gabapentine-en-pregabaline-risico-op-heupfracturen\/","title":{"rendered":"Gabapentine en pregabaline: risico op heupfracturen"},"content":{"rendered":"<h2>Kernboodschappen<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Een observationele studie toont een toename van het risico van heupfracturen met pregabaline en gabapentine.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De risicotoename bedroeg 30%&#x002C; maar was hoger bij ouderen met frailty en bij pati&euml;nten met chronisch nierlijden.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Een bijkomende reden om deze geneesmiddelen bij oudere pati&euml;nten voorzichtig te gebruiken.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Inleiding<\/h2>\n<p>Gabapentine en pregabaline zijn&nbsp;<b>vergund<\/b>&nbsp;voor de behandeling van epilepsie en neuropathische pijn. Voor pregabaline vermeldt de SKP ook veralgemeende angststoornis als indicatie. Beide worden steeds vaker&nbsp;<b>offlabel&nbsp;<\/b>gebruikt bij chronische&#x002C; niet-neuropathische pijn (o.a. lage rugpijn&#x002C; ischias&#x002C; carpaaltunnelsyndroom&#x002C; en migraineprofylaxe)&#x002C; hoewel de werkzaamheid in die indicaties niet bewezen is [zie ook&nbsp;<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2836?folia=2834'>Folia februari 2018<\/a>].<\/p>\n<p>Pregabaline en gabapentine hebben <b>centrale ongewenste effecten<\/b> zoals duizeligheid&#x002C; slaperigheid en ataxie&#x002C; wat allemaal risicofactoren zijn voor vallen&#x002C; en dus voor fracturen.<\/p>\n<h2>Verhoogd risico van heupfracturen in een recente studie<\/h2>\n<p>In een onlangs gepubliceerd studie<span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>1<\/sup><\/b><\/span>&#x002C; besproken in <i>La Revue Prescrire<\/i>&#x002C; was gebruik van gabapentine en pregabaline geassocieerd met een <b>30% hoger risico op heupfracturen<\/b>. <b>Hier volgen enkele details.<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>De studie is gebaseerd op gegevens uit Australische gezondheids- en sociale-zekerheids-databases. Er werd een cohort opgezet met 28 293 pati&euml;nten van 50 jaar of ouder die tussen 2013 en 2018 in het ziekenhuis werden opgenomen voor een heupfractuur. Van deze pati&euml;nten waren er 2 946 blootgesteld aan een gabapentine of pregabaline&#x002C; meestal pregabaline. Ongeveer 60% van deze blootgestelde pati&euml;nten was 80 jaar of ouder en 71% was vrouw. Elke pati&euml;nt was zijn of haar eigen controle&#x002C; met een vergelijking van de blootstelling aan pregabaline of gabapentine in de 60 dagen voorafgaand aan de heupfractuur (indexperiode) versus de blootstelling in een verder gelegen tijdsperiode (referentieperiode).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Na correctie voor het gebruik van andere psychotrope geneesmiddelen die tot vallen kunnen leiden (antidepressiva&#x002C; neuroleptica&#x002C; benzodiazepinen&#x002C; opio&iuml;den)&#x002C; bleek de blootstelling aan gabapentine of pregabaline groter te zijn in de 60 dagen voorafgaand aan de heupfractuur (indexperiode) dan in een verder gelegen tijdsperiode (referentieperiode)<\/b>: odds-verhouding van <b>1&#x002C;30<\/b> [95%-BI: 1&#x002C;07 tot 1&#x002C;57].<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De risicotoename was het sterkst bij <b>ouderen met frailty <\/b>(HFRS &ge; 5&#x002C; zie &ldquo;+ meer info&rdquo;) (odds-verhouding van 1&#x002C;75 met 95%-BI van 1&#x002C;31 tot 2&#x002C;33) en <b>pati&euml;nten met chronisch nierlijden<\/b> (odds-verhouding van 2&#x002C;4 met 95%-BI van 1&#x002C;65 tot 3&#x002C;52).<\/p>\n<div class='detailed-content'>Frailty werd in de studie berekend met de Hospitality Frailty Risk Score (HFRS). Een score &lt; 5 wordt beschouwd als laag-frailtyrisico&#x002C; een score &ge; 5 als hoog-frailtyrisico. [Nota: volgens <a href='https:\/\/www.sciensano.be\/nl\/gezondheidsonderwerpen\/broosheid'>Sciensano<\/a> verwijst <b>frailty<\/b> (broosheid) naar een toestand van toenemende kwetsbaarheid bij ouderen. Het kan worden gezien als een toestand van verminderde &lsquo;reservecapaciteit&rsquo; bij de mens&#x002C; waardoor kleine kwalen gemakkelijker belangrijke gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken. Zie ook website <a href='https:\/\/www.sciensano.be\/nl\/gezondheidsonderwerpen\/broosheid'>Sciensano<\/a>.]<\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Commentaren van het BCFI<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Deze studie heeft een aantal <b>beperkingen<\/b>: observationele gegevens gebaseerd op administatieve database; blootstelling gebaseerd op gegevens van aflevering van het geneesmiddel&#x002C; wat niet noodzakelijkerwijs overeenkomt met de werkelijk ingenomen doses; te gering aantal pati&euml;nten om het risico van gabapentine en pregabaline apart te analyseren.<span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>1<\/sup><\/b><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Deze studie keek enkel naar het effect van pregabaline en gabapentine bij <strong>kortdurend gebruik<\/strong>. Het is vooral in de eerste weken dat ongewenste effecten zoals duizeligheid optreden&#x002C; die het risico op vallen en dus op fractuur verhogen. Het risico op fracturen dat in deze studie is gevonden&#x002C; is volgens de onderzoekers mogelijk een onderschatting van het globale risico: bij <strong>langdurig gebruik<\/strong> spelen mogelijk nog andere potentieel negatieve effecten van pregabaline en gabapetine mee&#x002C; zoals een gedaalde botmineraaldichtheid door interferentie met de calciumhomeostase.<span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>1<\/sup><\/b><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Deze gegevens bevestigen onze vermelding&nbsp;in het Repertorium dat <b>gabapentine en pregabaline voorzichtig moeten worden gebruikt bij ouderen<\/b> (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8870'>10.7.2.2. Gabapentine<\/a> en <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=8888'>10.7.2.3. Pregabaline<\/a>). Pregabaline en gabapentine worden vooral onveranderd langs de nieren uitgescheiden&#x002C; en de dosis moet worden verminderd in geval van nierinsuffici&euml;ntie (cf. het symbool <span class='mp-kidney-m'> <\/span> ter hoogte van de specialiteiten)&#x002C; wat bij oudere pati&euml;nten vaak het geval is.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Wegens de toename van hun gebruik verschijnen de laatste jaren meer gegevens over de risico&rsquo;s van pregabaline en gabapentine. Zie&nbsp;onder andere in onze <b>Folia<\/b>:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/4446?folia=4434'>Folia november 2024<\/a>: Onttrekkingsverschijnselen bij plots stoppen van pregabaline<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/4425?folia=4409'>Folia oktober 2024<\/a>: Gabapentine en pregabaline: risico van ernstige COPD-exacerbaties<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/4131?folia=4120'>Folia juli 2023<\/a>: Opio&iuml;den en benzodiazepines en Z-drugs&#x002C; maar ook pregabaline en gabapentine: hoe ze goed te gebruiken?<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>Onze <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/portfolio\/geneesmiddelen-en-valrisico\/'><b>e-learning &ldquo;Geneesmiddelen en valrisico&rdquo;<\/b><\/a><b> <\/b>leert de geneesmiddelen en ongewenste effecten herkennen die een val kunnen veroorzaken. Anti-epileptica in het algemeen worden genoemd&#x002C; maar gabapentine of pregabaline worden niet specifiek genoemd. Zie ook de <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/tools-geneesmiddelen-en-valrisico\/'>samenvatting in onze toolbox<\/a>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2> <b>Over welke specialiteiten gaat het?<\/b><\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Gabapentine: Gabapentin(e)&#x002C; Neurontin&reg; (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=20263'>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Pregabaline: Lyrica&reg;&#x002C; Pregabalin(e) (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/11?frag=20289'>Repertorium<\/a>)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2><b>Specifieke bron<\/b><\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>Miriam T. Y. Leung et al. Gabapentinoids and risk of hip fracture. JAMA Network Open 2024&nbsp;;7(11):e2444488 (doi: <a href='https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jamanetworkopen\/fullarticle\/2826109'>10.1001\/jamanetworkopen.2024.44488<\/a>). Discussie in La Revue Prescrire [2025;45&nbsp;:190].<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kernboodschappen Een observationele studie toont een toename van het risico  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,20353],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175054","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2025-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175054"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177636,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175054\/revisions\/177636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/h.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}